Celje — rimska Celeja, sedište celjskih grofova i najveća tvrđava na slovenačkom tlu

Gde leži

Prema Vikipediji, grad je ispod Gornjeg celjskog grada, na ušću reka Savinje, Hudinje, Ložnice i Voglajne u donjoj Savinjskoj dolini. Nalazi se na raskrsnici puteva koji povezuju Ljubljanu, Maribor, Velenje i Centralnu Savsku dolinu. Klima je okeanska (Cfb).

Rimska Celeja

Prvo naselje u okolini javlja se u halštatsko doba. U keltsko vreme i kod starogrčkih istoričara bilo je poznato kao Kelea, a nalazi govore da su Kelti tu kovali norički novac. Kad je područje 15. godine pre nove ere ušlo u Rimsko carstvo, zvalo se Civitas Celeia, a gradska prava dobilo je 45. godine pod carem Klaudijem, kao municipium Claudia Celeia.

Prema zapisima, grad je bio bogat i gusto naseljen, utvrđen zidinama i kulama, sa višespratnim mermernim palatama, širokim trgovima i ulicama. Zvali su ga Troia secunda, „mala Troja”. Rimski put kroz Celeju vodio je od Akvileje do Panonije, a u gradu je bio i hram Marsa, poznat u celom carstvu. Oko 320. Celeja je pripojena Akvileji.

Srednji vek: celjski grofovi

Grad su u 5. i 6. veku, u doba seobe naroda, razorila slovenska plemena, ali je obnovljen. Prvi pomen u srednjem veku nalazi se u hronici Volfolda od Admonta, nastaloj između 1122. i 1137, pod imenom Cylie. Celje je bilo sedište celjskih grofova od 1341. do 1456, sa kneževskim statusom od 1436. Tržišni status dobilo je u prvoj polovini 14. veka, a gradska prava od grofa Fridriha II 11. aprila 1451.

Posle izumiranja grofovske loze 1456, oblast su nasledili Habzburgovci i njome je upravljala Vojvodina Štajerska. Gradske zidine i rov podignuti su 1473. Grad se branio od Turaka, a 1515. i od seljaka u slovenačkoj seljačkoj buni, koji su bili zauzeli Stari grad.

Celjski grad

Celjski grad, poznat i kao Gornji celjski grad ili Stari grad, ruševina je na tri brda jugoistočno od Celja. Nekad je bio najveća utvrda na slovenačkoj teritoriji, a pokrivao je površinu od skoro 5.500 kvadratnih metara. Najranije pominjanje potiče iz 1322.

Prvu utvrđenu građevinu, romaničku palatu, u prvoj polovini 13. veka podigli su grofovi Hojnburški iz Koruške. Godine 1333. tvrđavu su preuzeli gospodari Saneški, koji su od 1341. nosili titulu grofova Celjskih. Oko 1400. dograđena je četvorospratna kula, kasnije nazvana Fridrihov toranj, najbolje očuvani deo zamka. Zemljotres 1348. srušio je deo romaničke palate.

Zamak je počeo da propada ubrzo pošto je izgubio stratešku važnost. Grof Gajsruk kupio ga je 1755, a poslednji stanovnici otišli su 1795. Seljak Andrej Gorišek 1803. kupio ga je i koristio kao kamenolom. Guverner Štajerske grof Vikenburg 1846. otkupio je ruševine i poklonio ih štajerskim staležima. Muzejsko društvo Celje počelo je obnovu 1882, a napori traju do danas.

Železnica i 19. vek

Prvi voz na pruzi Beč–Trst prošao je kroz Celje 27. aprila 1846. Celjska gimnazija, osnovana 1808, počela je 1895. da predaje na slovenačkom. Narodni dom podignut je 1896, prvi telefon uveden je 1902, a električna energija stigla je 1913. Celjski dom, nekadašnja Nemačka kulturna kuća, sagrađen je 1906. i otvoren 15. maja 1907.

Prema popisu iz 1910, oko 66,8% stanovništva bilo je nemačko. Posle raspada Austrougarske 1918, Celje je ušlo u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, a grad je doživeo brzu industrijalizaciju i rast stanovništva. Celje je deo nezavisne Slovenije od 1991, a od 7. aprila 2006 sedište je nove Celjske biskupije.

Šta se vidi u gradu

Među znamenitostima je franjevački manastir iz 1241. i palata iz 16. veka. Župna crkva iz 14. veka sa gotičkom kapelom primer je srednjovekovne arhitekture. Pored nje je takozvana nemačka crkva u romaničkom stilu, u kojoj su sačuvani presto celjskih grofova i grobnice nekoliko članova porodice. Grb Celja zasnovan je na grbu celjskih grofova.

Parking u Celju

Prema zvaničnoj stranici opštine, u Celju više od 4.000 mesta omogućava uređeno parkiranje, a sistemom upravlja društvo ZPO Celje. Parkirališta su podeljena na zone koje određuju vremensko ograničenje i cenu.

Plava zona obuhvata većinu parkirališta u gradskom jezgru, na primer u Cankarjevoj, Gosposkoj, Gledališkoj i Prešernovoj ulici, i namenjena je kraćem parkiranju do dva sata. Većina se naplaćuje radnim danima od 6:00 do 16:00 i subotom od 6:00 do 10:00. II. zona obuhvata šire područje grada, među ostalim Teharsku cestu, Gradski park, područje železničke stanice, Aškerčevu i Oblakovu ulicu, namenjena je dužem parkiranju po povoljnijoj ceni, a većina se naplaćuje radnim danima od 6:00 do 15:00. Dodatna mesta postoje u tri parking garaže.

Na južnom kraju železničke stanice nalazi se prvo Park & Ride parkiralište, sa 35 mesta za automobile, osam za kampere i 36 stalaka za bicikle sistema KolesCE. Opština navodi da parkiranje tu počinje od 1,50 evra za četiri sata. Parkiranje se može platiti aplikacijom ili karticom Centralka. Cene i radno vreme se menjaju, pa ih proverite na licu mesta.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Celja je 494 km, oko 6 sati vožnje, a iz Novog Sada 488 km, oko 6 sati. Pravila za prelazak granice i boravak, od prijave boravka do gotovine, hrane, lekova i ljubimaca, ista su u celoj zemlji i opisana su u vodiču Putovanje u Sloveniju iz Srbije — put kroz Hrvatsku, granica, zdravstveni obrazac i klima.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Prevoz iz Beograda do Celja košta 70 € u jednom smeru i 130 € povratno. Cenu prevoza iz Novog Sada do Celja potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Iz istih polazišta vozimo i do Kombi prevoz Beograd → Maribor, Kombi prevoz putnika Novi Sad → Slovenske Konjice i Kombi prevoz putnika Beograd → Ptuj. Širi pregled regiona dat je u vodiču Štajerska — pet mesta, klima Maribora, Pohorje i dužina puta iz Srbije.

Sva odredišta u Štajerskoj navedena su na stranici Prevoz putnika Beograd – Štajerska, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Kombi prevoz Novi Sad → Štajerska. Pregled svih slovenačkih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Sloveniju, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Sloveniju iz Srbije — put kroz Hrvatsku, granica, zdravstveni obrazac i klima.

Kombi do Celja, od vrata do vrata

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Kombi prevoz Beograd → Celje i Minibus prevoz Novi Sad – Celje.