Umag — najzapadniji grad Hrvatske, od rimskih vila do Croatia Opena

Gde je Umag

Umag se nalazi u severozapadnom delu Hrvatske, na obali Jadrana, blizu granice sa Slovenijom. To je najzapadniji grad zemlje i u njegovom sastavu je Bašanija, najzapadnija tačka Hrvatske. Prema popisu iz 2021. godine opština ima 12.699 stanovnika, od čega 6.751 u samom gradu. Poznat je po istorijskom starom gradu, marinama, plažama i sportskim sadržajima, naročito tenisu.

Rimsko doba i rani srednji vek

Prvi pisani pomen Umaga potiče iz 7. veka, od anonimnog pisca iz Ravene, a naselje je postojalo i ranije, u rimsko doba. O tome svedoče brojni ostaci rimskih vila, takozvanih villa rustica, otkriveni duž obale. Istorija grada tesno je povezana sa naseljem Sipar, čije ruševine leže na uskom rtu četiri kilometra severno od Umaga. Utvrđeno naselje Sipar u 9. veku su opustošili neretvanski gusari. Posle toga Umag je dobio na značaju, a njegov položaj na malom ostrvcu, od kopna odvojenom uskim kanalom, štitio je naselje od stalnih najezdi.

Period relativnog blagostanja smenjivao se sa nesigurnošću zbog čestih napada i izbijanja kuge, kolere i malarije, pa je broj stanovnika naglo opadao. Od 6. do 8. veka vladala je Vizantija, zatim Langobardi 751. i Franci 774. godine.

Pod Venecijom

Vlast nad Istrom postepeno je preuzela sve moćnija Mletačka republika. Komuna Umag zaklela se 1269. godine na vernost Veneciji, koja je odatle do 1797. imenovala upravitelje iz redova svog plemstva. To nije bilo miran period. Đenovljani su 1370. napali Umag i uništili gradski arhiv. Kuga je desetkovala stanovnike, pa su mletačke vlasti nastojale da naseljavaju nove stanovnike, uglavnom sa područja ugroženih turskim prodorima. Luka je služila za utovar poljoprivrednih viškova iz zaleđa, a komunalno uređenje bilo je zajemčeno statutom iz 1541. godine.

Od Francuske do Hrvatske

Posle pada Mletačke republike Umag je došao pod Francusku do 1815, zatim pod Austriju do 1918. Posle Prvog svetskog rata Istra je pripala Italiji. Posle Drugog svetskog rata grad je ušao u zonu B Slobodne teritorije Trsta, pod upravom Jugoslovenske armije, a 1954. postao je deo Hrvatske u okviru Jugoslavije. Mnogi Italijani, koji su dotad činili većinu stanovništva, tada su napustili grad. Umag je 1993. godine postao samostalna opština, a 1997. dobio je status grada.

Stanovništvo i jezik

Prema popisu iz 2011. godine Hrvati čine 59,6% stanovnika, a Italijani 18,3%. Slede Srbi sa 3,8%, Slovenci sa 2,2%, Bošnjaci sa 1,7% i Albanci sa 1,3%. Godine 1921. čak 93% stanovnika komune koristilo je italijanski kao uobičajeni jezik, što ne znači da su svi bili Italijani, jer su i Hrvati u službenoj upotrebi koristili italijanski. Statut grada jemči dvojezičnost, pa se čuvaju tradicionalni italijanski nazivi mesta i ulicama se daju imena italijanskih istorijskih ličnosti.

Privreda

Privreda se zasniva na turizmu, poljoprivredi, ribarstvu i ugostiteljstvu. Plodno zemljište i velike obradive površine omogućavaju proizvodnju tradicionalnih mediteranskih kultura, uz poseban naglasak na maslinarstvo i vinogradarstvo. Vinogradarstvo je dalo uspešnu proizvodnju vina i niz priznatih lokalnih vinara. Uz poljoprivredu ubrzano se razvija i agroturizam.

Prehrambena industrija počela je početkom 20. veka otvaranjem pogona Arrigoni za pakovanje ribe i paradajza i izgradnjom mlina. Fabrika Podravka, u kojoj su se prerađivale velike količine paradajza, zatvorena je 2023. godine, što je označilo kraj uzgoja paradajza za industriju u ovom delu Istre. Danas postoje dve industrijske zone, Ungarija i Kravlji rt.

Tenis i događaji

Umag je poznat po tenisu. Svake godine ovde se održava ATP Croatia Open, međunarodni turnir ATP Toura, koji se igra na zemljanim terenima i privlači igrače i posetioce iz celog sveta. Od 2017. godine svakog maja održava se i festival Sea Star.

Parking u Umagu

Parkiranje u Umagu vodi preduzeće Komunela. Prema njegovoj stranici, ulična parkirališta podeljena su na tri zone. Zona 1 obuhvata, među ostalim, Ulicu Dante Alighieri, Mlinsku ulicu, Ulicu Brolo i Ulicu Tribje, a parkirališta pod rampom su Tržnica u Ulici Kroz vrtove i Ledo u Ulici Žrtava fašizma. Zona 2 obuhvata, među ostalim, Jadransku ulicu, Šetalište V. Gortana i Školsku ulicu, a zona 3 Bašaniju, Lovrečicu, Svetog Pelegrina, Stellu Maris, Katoro i Zambratiju.

Parkiranje se plaća SMS porukom (m-parking) ili aplikacijom Bmove, a potvrda stiže povratnom SMS porukom. Cene po zonama objavljuju se u cenovniku preduzeća, pa ih proverite pre dolaska.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Umaga je 658 km, oko 7 sati vožnje, a iz Novog Sada 642 km, oko 7 sati. Po zvaničnoj statistici, mesec sa najviše noćenja u Istarskoj županiji bio je avgust, 8,0 miliona noćenja, a sa najmanje januar, 130 hiljada noćenja. Šire o sezoni čitajte u vodiču Kada je gužva u Hrvatskoj — noćenja turista po mesecima u 2025. godini. Za zvanične podatke državne meteorološke službe o drugim istarskim mestima pogledajte vodič Istra — klima po mesecima, sezona gužve i dužina puta do mesta na poluostrvu.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Prevoz iz Beograda do Umaga košta 85 € u jednom smeru i 160 € povratno. Cenu prevoza iz Novog Sada do Umaga potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Putovanje se lako povezuje sa susednim mestima: iz istih polazišta vozimo i do Kombi prevoz Beograd → Novigrad, Kombi prevoz putnika Novi Sad → Savudrija i Minibus prevoz Beograd – Buje. Vodiči o tim mestima su Novigrad — nekadašnje sedište biskupije, srednjovekovne zidine i mletačka loža na zapadu Istre, Savudrija — severozapadni vrh Istre sa najstarijim svetionikom na Jadranu i Buje — grad na brdu zvan „stražar Istre”, sa starim jezgrom i vinogradima.

Sva odredišta u okolini Umaga navedena su na stranici Kombi prevoz putnika Beograd → Istra, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Minibus prevoz Novi Sad – Istra. Pregled svih hrvatskih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Hrvatsku, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Hrvatsku iz Srbije — dokumenta, granica i šta sme da se prenese.

Kombi od vrata do vrata do Umaga

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Kombi prevoz Beograd → Umag i Kombi prevoz Novi Sad → Umag.